ne ... ne ...
Köken katmanları
Köken
Farsça ne ... ne ...
Anlamlar
bağlaç
Cümledeki ögeleri veya cümleleri birbirine bağlayan ve olumsuzluk anlamı veren tekrarlı söz, hem ... hem ... karşıtı
Günlerce ne gördüm ne de bir kimseye sordum.Yahya Kemal Beyatlı
·
Ne ile bağlanan özne veya cümlelerden önceki fiiller aşağıda gösterilen durumlarda olumsuz kullanılırlar: a) fiil, ne ile bağlanan özne veya cümlelerden önce gelirse: Gelmediler ne annem ne babam. b) ne'li cümlenin fiili şartlı olursa: Sen ne yaz ne kış dinlemezsen çabuk çökersin. c) fiilden önce olumsuz bir anlam veren bir ünlem veya zarf bulunursa: Ne tütüne ne içkiye sakın alışmayın. Ne İzmir'e ne Bursa'ya gitti. ç) -diği, -inceye kadar, -ince, -dikçe, -dikten sonra veya -den önceki biçimindeki zarf-fiillerle: Ne memlekette konuşulan dili ne oranın âdetlerini bilmediğinden çok zahmet çekti. Ne çay ne kahve içmeyeli rahat ettim. Ne parası ne malı kalmayıncaya kadar saçtı savurdu. Ne kitabı ne defteri bulamayınca kızdı. Ne sigara ne içki içmedikçe korkmasın. Ne sen ne o gelmedikten sonra (veya gelmeden önce) ben yalnız ne yapayım?
·
İki sıfat veya sıfat durumunda olan iki kelimenin başına getirildiğinde iki kavramın ortalaması olan üçüncü bir kavram anlatan bir söz
Ne sıcak ne soğuk. Ne uzun ne kısa. Ne az ne çok.
sıfat
Çokluk, güzellik vb. anlatan bir söz
Fakat ne eşya ne eşya!Peyami Safa
Kelime ağı & Deyimler
ne altını bırakmak ne üstününe dağda bağım var ne çakaldan davamne hesaba gelmek ne de kantarane kokar ne bulaşırne od var ne ocakne olur ne olmazne sakala minnet ne bıyığane Şam'ın şekeri ne Arap'ın zekeri (veya yüzü)ne şeytanı gör ne salavat getirne şiş yansın ne kebapne var ne yokne yârden geçilir geçilir (veya geçer veya geçiyor) ne serden